κλάδος ή κλώνος ή κλαδί ή κλωνάρι

κλάδος ή κλώνος ή κλαδί ή κλωνάρι
Δευτερεύων βλαστός που φύεται κατά την επιμήκυνση του κύριου βλαστού των φυτών (κύριος άξονας). Υπάρχουν επίσης σπάνιες περιπτώσεις βλαστών που δεν διακλαδίζονται (απλοί βλαστοί), όπως συμβαίνει στο μεγαλύτερο μέρος των ποωδών φυτών της οικογένειας των αγρωστωδών, στους φοίνικες, στον πάπυρο κλπ. Οι διακλαδώσεις δημιουργούνται από την ανάπτυξη των καταβολών των πλευρικών κ., οι οποίες βρίσκονται στους οφθαλμούς του βλαστού, και μάλιστα στη μασχάλη αυτών που προορίζονται να μετασχηματιστούν σε φύλλα (μασχαλιαίοι οφθαλμοί). Το πρότυπο διακλάδωσης του βλαστού επηρεάζει σημαντικά την εξωτερική μορφολογία του φυτού και είναι γενετικά προκαθορισμένο για κάθε είδος. Γενικά, καθορίζεται από την κατανομή των μασχαλιαίων οφθαλμών, την ικανότητα ανάπτυξής τους και τον βαθμό αύξησης των πλάγιων κ. Μπορούμε να διακρίνουμε δύο βασικούς τύπους διακλάδωσης: τη μονοποδιακή και τη συμποδιακή διακλάδωση. Στην πρώτη περίπτωση ο κύριος άξονας επιμηκύνεται απεριόριστα με τον ακραίο οφθαλμό του, ενώ οι μασχαλιαίοι οφθαλμοί δίνουν κ. πρώτης, δεύτερης, τρίτης τάξης κλπ. Επειδή ο ακραίος οφθαλμός ασκεί ανασταλτική δράση στους μασχαλιαίους οφθαλμούς, αυτοί ενεργοποιούνται μόνο μετά την απομάκρυνσή τους από τον πρώτο· επομένως, όσο απομακρυνόμαστε από την κορυφή του βλαστικού άξονα τόσο μεγαλύτερη είναι η αύξηση των κ. Οι ίδιοι κανόνες ισχύουν και για τους πλάγιους κ., με αποτέλεσμα το φυτό να αποκτά σχήμα κωνικό ή πυραμιδοειδές, όπως το έλατο και το κυπαρίσσι. Στη δεύτερη περίπτωση, αντίθετα, το αρχέφυτρο είναι ενεργό για μικρό χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα η ανάπτυξη του κύριου βλαστού να σταματά σε ένα ορισμένο σημείο. Στη συνέχεια το αρχέφυτρο αποβάλλεται και η ανάπτυξη του βλαστού συνεχίζεται από τους μασχαλιαίους οφθαλμούς που βρίσκονται κοντά στο άκρο. Έτσι δημιουργούνται κ. πρώτης τάξης, οι οποίοι συνεχίζουν την ανάπτυξή τους, έως ότου, με τη σειρά τους, σταματήσουν να επιμηκύνονται, οπότε και υποκαθίστανται από κ. δεύτερης τάξης. Στην περίπτωση αυτή της συμποδιακής διακλάδωσης, οι κ., οι οποίοι διαδοχικά υποκαθιστούν τις εξαντλημένες κορυφές στην ανάπτυξη, παράγουν έναν ψευδοάξονα που επιμηκύνεται, όπως για παράδειγμα στη φλαμουριά, στη φτελιά και σε πολλά ποώδη φυτά. Ένας συμποδιακός βλαστός διακρίνεται περαιτέρω σε μονοχάζιο, όταν μετά την αναστολή της λειτουργίας του αρχέφυτρου δημιουργείται ένας μόνο πλάγιος κ., διχάζιο, όταν δημιουργούνται δύο πλάγιοι κ., και πλειοχάζιο, όταν δημιουργούνται περισσότεροι από δύο πλάγιους κ. με ακτινωτή διάταξη. Χωρίς να μεταβληθεί αυτή η κατάταξη σε τύπους διακλάδωσης, οι κ. μπορούν ακόμα να διακριθούν ανάλογα με την κατεύθυνσή τους και τη μορφή τους. Γενικά, στο μεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων, οι κ. ακολουθούν κατά την ανάπτυξή τους πλάγια κατεύθυνση και ενδιάμεση, μεταξύ της κάθετης και της οριζόντιας. Υπάρχουν, ωστόσο, φυτά που φέρουν όρθιους κ., άλλα σχεδόν οριζόντιους και άλλα, όπως η κρεμοκλαδής ιτιά, κρεμάμενους. Όλοι οι κ. δεν αναπτύσσονται εξίσου. Μερικοί (μακροκλάδια) αναπτύσσονται έντονα κατά μήκος, έχουν εμφανή μεσογονάτια διαστήματα (απόσταση μεταξύ δύο μασχαλιαίων οφθαλμών), φέρουν κυρίως φυλλοφόρους οφθαλμούς και διακλαδίζονται περαιτέρω, ενώ άλλοι (βραχυκλάδια) δεν αναπτύσσονται πολύ, έχουν μικρό χρόνο ζωής, φέρουν κυρίως ανθοφόρους οφθαλμούς και υφίστανται μικρή διακλάδωση. Τα βραχυκλάδια, γενικά, επικρατούν σε αριθμό, ωστόσο, σε σχέση με τα μακροκλάδια, συμβάλλουν λίγο στο πρότυπο διακλάδωσης του φυτού. Η διαφοροποίηση αυτή των κ. αντανακλά και τη λειτουργία τους. Για παράδειγμα, στο πεύκο μόνο τα βραχυκλάδια φέρουν βελονοειδή φύλλα, ενώ τα μακροκλάδια έχουν μόνο λέπια. Σε πολλά οπωροφόρα δέντρα (μηλιά, αχλαδιά, δαμασκηνιά, κερασιά κλπ.) τα άνθη και κατόπιν οι καρποί βρίσκονται στα βραχυκλάδια, ενώ τα φύλλα και οι ξυλοφόροι οφθαλμοί φέρονται από τα μακροκλάδια. Αριστερά, σχηματική παράσταση μονοποδιακής διακλάδωσης: ο κεντρικός άξονας μακραίνει απεριόριστα, δίνοντας στα πλάγια τα κλαδιά. Στο κέντρο, σχηματική παράσταση συμποδιακής διακλάδωσης: η ανάπτυξη του κεντρικού άξονα σταματά μετά τη δημιουργία των μικρότερων κλαδιών. Δεξιά, παραδείγματα συμποδιακής διακλάδωσης: διχάζιο (πάνω) και μονοχάζιο (κάτω)? τα γράμματα α1, α2 και α3 δείχνουν τις εξαντλημένες διαδοχικές κορυφές.

Dictionary of Greek. 2013.

Игры ⚽ Нужна курсовая?

Look at other dictionaries:

  • κλαδί — το (AM κλαδίον, Μ και κλαδίν, Α και κλάδιον) νεοελλ. φρ. «δεν τόν αφήνει σε χλωρό κλαδί» τόν καταδιώκει συνεχώς ή δεν τόν αφήνει ήσυχο ούτε λεπτό νεοελλ. μσν. 1. κλάδος φυτού, βλαστός δέντρου ή θάμνου που εκφύεται από τον κορμό, κλώνος, κλωνάρι,… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”